Những bí mật về chất men gốm sứ Bát Tràng

Với lịch sử tồn tại lên đến trên 7 thế kỷ, gốm sứ Bát Tràng đã đi vào truyền thuyết, chứng kiến nhiều pha thăng trầm của đất nước. Cho đến thời kỳ hiện đại ngày nay, gốm Bát Tràng vẫn được công nhận là một trong những sản phẩm văn hóa vô cùng đặc trưng và đặc biệt. Nhưng chúng ta – những con người của thời đại này, ta biết những gì về gốm Bát Tràng – một niềm tự hào của đất nước nói chung? Nói riêng về lĩnh vực làm men cho gốm sứ, chúng ta đã có rất nhiều câu chuyện xoay quanh.
Bạn có biết nguyên liệu để tạo nên men là gì không? Chính là các quặng tự nhiên, các loại đá quá quá trình tình tế và nghiền nhỏ, qua tay của mỗi nghệ nhân, chất liệu thô này sẽ được pha chế với tỷ lệ và thành phần khác biệt để tạo nên nhiều chất men thú vị khác nhau.

Gom bat trang men cat

Men lam
Có từ thế kỷ XIV, cũng là nguyên liệu đá màu, nhưng phương pháp nghiền thủ công chiếm một khoảng thời gian lên đến 70 – 80 tiếng, sau đó vẽ lên các sản phẩm rồi qua xử lý nhiệt độ từ 1.200 đến 1.300°C, quả thực rất kỳ công.
Men rạn
Đây là một chất men sáng tạo và mang một vẻ đẹp vô cùng độc đáo, thú vị. Men rạn được tạo ra nhờ vào sự chênh lệch nhiệt độ nhanh, xuất hiện phản ứng co lại của xương gốm và men. Các vết rạn được tạo ra không bao giờ đều nhau, nhưng lại rất thẩm mỹ.
Để làm được loại men này, đá vôi, đá trường thạch và nhiều loại đá khác được nghiền thủ công trong 80 – 90 tiếng đồng hồ, mang phủ lên sản phẩm rồi nung dưới nhiệt độ 1.100 – 1.200°C. Thêm một bước nữa là dùng nước củ nâu để đánh ngấm tạo men khe rạn trên bề mặt gốm.
Men trắng
Màu trắng ít khi được dùng để trang trí, hoặc nếu có cũng chỉ làm điểm nhấn một vài. Chủ yếu, loại men này được dùng để phủ toàn bộ sản phẩm, tạo một màu đồng nhất. Đặc biệt, loại men này nói riêng và các loại men của gốm Bát Tràng nói chung đều rất an toàn cho người dùng, kể cả khi áp dụng cho bát đĩa đựng thức ăn hằng ngày.
Men xanh rêu
Nguyên liệu được sử dụng khá tương đương với nguyên liệu của men lam, đương nhiên thêm một số loại cho tạo màu xanh rêu khác lạ. Màu men này được dùng để các nghệ nhân gốm vẽ trang trí, vẽ họa tiết trên các sản phẩm.
Men nâu
Loại men cổ xưa và vẫn được ưa chuộng sưu tầm ở thời điểm hiện tại. Men nâu trước đây thường được tạo ra từ loại đá có hàm lượng sắt cao, có màu đặc trưng, cũng nghiền thủ công 70 – 80 giờ và nung. Còn đến thời đại ngày nay, men nâu được chuyển thành men da lươn, được vẽ trang trí trên các sản phẩm.




Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *