Tìm hiểu công nghệ làm men của gốm sứ Bát Tràng

Trải qua sự phát triển và tồn tại trong hàng nghìn năm, gốm sứ Bát Tràng luôn được nhắc đến giống như một biểu tượng của lịch sử, văn hóa và những ưu tú đáng tự hào của chúng ta. Mỗi khi có nhu cầu về đồ gốm sứ, có lẽ cái tên đầu tiên mà ai cũng nghĩ đến là Bát Tràng. Thậm chí, cái tên này còn đã có sức ảnh hưởng lan rộng đến nhiều nước trên thế giới, đưa những sản phẩm truyền thống của đất nước vươn ra ngoài thị trường quốc tế. Vậy thì, ở làng gốm này có điểm đặc biệt gì trong nét tạo hình nghệ thuật gốm sứ của họ? Liệu men sứ có phải là một trong những yếu tố quan trọng quyết định điều đó hay không? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu.

Bát con gốm sứ Bát Tràng vẽ lá trúc

Chất lượng men sứ của gốm sứ Bát Tràng được đánh giá rất cao và khác biệt so với những làng nghề khác. Quá trình làm ra men sứ đầu tiên sẽ là được nghiền mịn, nhưng không được mịn quá, cũng không được quá thô mà chỉ ở mức độ đúng, vừa. Có nhiều loại men, mỗi loại lại có những yêu cầu riêng biệt trong cách nghiền, điển hình như men trong, men trắng, men cách điện… sau khi nghiền phải khử từ tính, oixt sắt, sắt để đảm bảo chất lượng.
Độ mịn của men sẽ được nghiền cho đến khi qua ngưỡng sàng 10.000 lỗ/cm2, áp dụng cho đa số các loại men sống.
Trong thời gian tiến hành nghiền, người thực hiện cũng phải chú ý canh chừng không được để cho men bị trở nên quá mịn, vì khi ấy chất men sẽ bị cuốn hoặc bong ra, còn nếu quá thô thì làm nhám lớp bề mặt. Chỉ cần một sơ suất nhỏ thôi cũng có thể làm hỏng cả quá trình làm men, vì chúng sẽ gây ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm nên người ta cũng sẽ không sử dụng nữa.
Có một số biện pháp nhằm khắc phục giảm bớt tình trạng này như sau:
– Giảm độ nghiền của men.
– Làm men đặc.
– Cho thêm cao lanh, đất sét vào quá trình sản xuất.
Phương pháp frit
Phương pháp này sẽ giúp làm giảm những mặt hạn chế của cách làm men truyền thống đã kể trên, giảm được rất nhiều yếu tố có hại ở trong thành phần men, đặc biệt là Pbo (chất có thể gây ung thư).
Phương pháp này rất độc đáo và góp phần tạo nên những sản phẩm gốm sự Bát Tràng vô cùng đa dạng, tinh xảo, tuyêt vời.
Phương pháp frit được chia thành 2 bước:
– Frit hóa: nugn chảy nguyên liệu ở nhiệt độ 1300 – 1450 độ C để các nguyên liệu này trộn đều vào nhau, chuyển sang dạng pha thủy tinh. Sau đó sẽ làm lạnh nhanh để phá sự liên kết của hỗn hợp pha thủy tinh đó.
– Nghiền men: có thể sẽ thêm chất chống lắng, chất tạo huyền phù cho vào nguyên liệu để đạt chất lượng men tốt nhất.




Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *